Home / Eğitim / Fotosentez Nedir? Nasıl Gerçekleşir?

Fotosentez Nedir? Nasıl Gerçekleşir?

Fotosentez Nedir?

Fotosentez, yeşil bitkilerin karbondioksit (CO2) ve suyu (H2O) birleştirerek besin üretmesi olayına denir. Bir başka deyişle ise inorganik maddelerin organik maddeye döndürülmesi olayıdır. Besinle beraber açığa oksijen ve su da  çıkmaktadır.Bitkiler, diğer canlıların aksine havadan karbondioksiti alıp oksijen verirler. Fotosentez olayını yeşil renkli bitkiler, mavi-yeşil algler ve fotosentetik bakteriler gerçekleştirir. Kloroplast bakımından zengin olan bitkilerin yeşil kısımlarında gerçekleşir. Fotosenteze özümseme ve asimilasyon da denilmektedir. Fotosentezin sözlük anlamına bakarsak da foto ışık anlamına ve sentez ise birleştirme anlamına gelmektedir. Işıklı birleştirme olarak anlam kazanır.

Fotosentezin gerçekleşmesi için en büyük enerji kaynağı güneştir. Bitkiler, güneş enerjisini fotosentez yoluyla kimyasal enerjiye dönüştürmektedir. Böylece bitkiler hem yaşamlarını sürdürmeleri için hem de diğer canlılara sağladıkları oksijen için dünya üzerinde yaşamın devam etmesinde önemli rol oynarlar.

Canlılar beslenme türlerine göre ototrof ve heterotrof olmak üzere 2 gruba ayrılırlar. Ototrof canlılar, kendi besinlerini kendileri üretirken heterotroflar ise dışarıdan besini hazır olarak alan canlılardır. Bitkiler ototrof canlılara en büyük örnek iken heterotrof canlılara en büyük örnek ise insanlar ve hayvanlardır.

Fotosentezin genel denklemi şu şekildedir;

nCO2 + 2nH2O + Güneş enerjisi → (CH2O)n + nO2 + nH2O

Fotosentezin Önemi

fotosentez-nedir-nasil-olusur

Bitkiler, güneş enerjisi vasıtasıyla inorganik maddeleri organik maddelere dönüştürür. Hem kendi yaşamını hem de diğer bütün canlıların varlığını sürdürebilmesi için fotosentez yapması gerekmektedir. Yani fotosentez olmazsa yaşam durur. Doğanın döngüsünün birinci basamağı fotosentezdir.

Fotosentez sayesinde havadaki CO2 ve O2 dengede tutulur. Muhteşem bir denge söz konusudur. Tepkimeye giren ve çıkan maddeler doğru orantılıdır.

İlginizi Çekebilir >>  Matematikte Başarılı Olma Yöntemleri

Bitkiler organik maddeleri üretirken bir yandan da diğer canlıların bitkileri besin olarak alması sonucu bitkilerde bulunan karbonhidratı da almış olurlar. Yani güneş enerjisinden karbonhidrata oradan da diğer canlılara enerji olarak aktarım söz konusudur.

Fotosentez Tepkimeleri

Fotosentez tepkimeleri, ışıklı tepkimeler ve karanlık tepkimeler olmak üzere ikiye ayrılır.

Işıklı Tepkimeler

Bu tepkimenin gerçekleşebilmesi için ışığa ihtiyaç vardır. Karanlık tepkimeler için gerekli olan ATP ve NADPH molekülleri üretilir.

Karanlık Tepkimeler

Karanlık tepkimelerde adından da anlaşılacağı üzere ışığa ihtiyaç yoktur. Stromada gerçekleşir. Karbonun devri, ışıklı tepkimelerde üretilen ATP ve NADPH organik molekülleri kullanarak sağlanır.

Fotosentez İçin Gerekli Olan Maddeler

Fotosentez olayının başlaması için gerekli olan koşullar sağlanmalıdır. Bu koşullar şunlardır;

Karbondioksit: Bitkilerin fotosentez yapabilmesi için gerekli olan havada bulunan kokusuz bir gazdır. CO2 ile gösterilir. İnsanlar ve hayvanların solunumu sonrasında ortaya çıkan gazdır.

Su: Yaşam için en gerekli bileşiklerdendir.

Klorofil: Bitkiye yeşil rengi veren maddedir. Bitkilerin yapraklarında bulunur.

Son olarak da fotosentez yapacak canlıya ihtiyaç vardır. Yeşil renkli bitkiler, mavi-yeşil algler, fotosentetik bakteriler fotosentez yapabilirler. Mantarlar fotosentez yapamazlar.

Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler

Çevresel Faktörler

  • CO2 miktarı: Işığın belli seviyeye kadar artışı fotosentez hızını arttırır. Belli bir seviyeden sonraki artışlar fotosentez hızını etkilemez.
  • Işık şiddeti: Işığın belli seviyeye kadar artışı fotosentez hızını arttırır. Belli bir seviyeden sonraki artışlar fotosentez hızını etkilemez.
  • Sıcaklık: Sıcaklık arttıkça fotosentez hızı artar. Fakat 30 dereceden sonraki artışlardan fotosentez hızı etkilenmez. Sabit kalmaktadır.
  • Su miktarı: Su oldukça önemlidir. %15’in altına düştüğünde fotosentez durur.

Genetik Faktörler

  • Kloroplast sayısı
  • Yaprağın yapısı ve sayısı
  • Yapraklarda bulunan stoma sayısı: Yapraklarda bulunan stoma sayısı ne kadar fazla ise fotosentez hızı da o kadar fazla olacaktır.
  • Kütikula kalınlığı
  • Klorofil sentezleme geni

 

About Tugba

" Bilgi Definesi " sitesinin editörü ve aynı zamanda adminlerinden biriyim.

Check Also

zümrüt-aşk-taşı-faydaları-nedir-nasıl-bulunur

Zümrüt Aşk Taşı Faydaları Nedir Nasıl Bulunur

Sağlık alanında alternatif tıp içinde sıklıkla kullanılan yöntemlerin başında değerli taşlar ile yapılan terapiler yer …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir