Home / Eğitim / Mayoz Bölünme Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Mayoz Bölünme Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Mayoz Bölünme Nedir?

Canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için bütün bölünmeler hayati rol oynamaktadır. Mitoz bölünme ile ilgili bilgileri “Mitoz Bölünme Nedir? Evreleri Nelerdir?” isimli makalemizde yazdık. Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlıların eşey hücrelerinin yani gametlerin oluşmasını sağlayan bir bölünme çeşididir. Mayoz bölünme ile 2n kromozomlu yapıların kromozom sayısı yarıya (n) iner. 4 yeni hücre oluşur. Yeni oluşan hücreler kalıtsal olarak birbirinden farklı olmaktadır. “Krossing over“, yani tetratların kromatitleri arasında karşılıklı gen alışverişi de mayoz bölünme sırasında oluşan bir olaydır. Üreme hücreleri olan sperm ve yumurta mayoz bölünme sonucu oluşur.

Mayoz Bölünmenin Özellikleri

  • 2n kromozomlu bir hücreden, n kromozomlu 4 yeni hücre oluşmaktadır.
  • Oluşan hücrelerin kalıtsal özellikleri birbirinden farklıdır.
  • Üreme ana hücrelerinde gerçekleşmektedir.
  • Çekirdek ve stoplazma iki kere bölünmektedir.
  • Bölünme sonucu gamet ve sporlar oluşur.

Mayoz Bölünmenin Evreleri

Mayoz bölünme, mayoz-I ve mayoz-II olmak üzere ikiye ayrılır.

Mayoz I

İnterfaz-I: Mitoz bölünmedeki interfaz evresinin aynısıdır. Mitoz bölünmenin interfaz evresi yazısı için tıklayın.

Profaz-I: Çekirdek zarı ve çekirdekçik kaybolur.  İnterfazda birbiriyle eşleşen sentrozomlar arasında iğ iplikleri oluşur. Homolog kromozomlar yan yana gelerek “tetrat” isimli yapıyı oluşturur.

Tetratların kromatitleri arasında karşılıklı gen alışverişine krossing over denilir. Krossing over sadece mayoz-I de gerçekleşen bir olaydır.

( 1 tetrat = 2 kromozom = 4 kromatit )

Metafaz-I: Homolog kromozomlar ekvatoral düzlem üzerinde iğ ipliklerine tutunurlar.

İlginizi Çekebilir >>  Yemek Duası

Anafaz-I: Homolog kromozom çiftleri birbirinden ayrılarak zıt kutuplara doğru çekilir.

Telofaz-I: Kutuplara çekilen kromozomların etrafında çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşur.

Sitokinez I (Sitoplazma Bölünmesi): Çekirdek bölünmesinin ardından stoplazma bölünmesi başlamaktadır. 2n kromozomdan n kromozom kalıtsal özellikleri farklı iki yeni hücre oluşur.

Mayoz II

Mayoz II Evreleri: Profaz-II, Metafaz-II, Anafaz-II, Telofaz-II, Sitokinez II

Mayoz II de, Mayoz I gibi aynı evrelerden oluşmaktadır (İnterfaz evresi hariç).  Mayız I’de iğ iplikleri oluşurken Mayoz II’de iğ iplikleri ortadan kalkar. Mayoz II’de sitokinez evresinde 4 yeni hücre oluşur. Mayoz II’nin bir diğer farkı ise DNA sentezinin oluşmasıdır.

Mayoz Bölünme İle Mitoz Bölünme Arasındaki Farklar

  • Mitoz bölünme vücut hücrelerinde gerçekleşirken, mayoz bölünme üreme ana hücrelerinde gerçekleşir.
  • Mitoz bölünme tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücrelilerde ise yenilenmeyi ve büyümeyi sağlarken, mayoz bölünme ise çok hücrelilerde üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.
  • Mitoz bölünme sonucu 2 yeni hücre, mayoz bölünme sonucu ise 4 yeni hücre oluşur.
  • Mitoz bölünmede kromozom sayısı sabit kalırken, mayoz bölümede ise kromozom sayısı yarıya düşer.
  • Mitoz bölünme eşeysiz üremeyi sağlarken, mayoz bölünme eşeyli üremeyi sağlar.
  • Mitoz bölümede parça değişimi görülmezken, mayoz bölünmede parça değişimi görülebilmektedir.

 

About Tugba

" Bilgi Definesi " sitesinin editörü ve aynı zamanda adminlerinden biriyim.

Check Also

zümrüt-aşk-taşı-faydaları-nedir-nasıl-bulunur

Zümrüt Aşk Taşı Faydaları Nedir Nasıl Bulunur

Sağlık alanında alternatif tıp içinde sıklıkla kullanılan yöntemlerin başında değerli taşlar ile yapılan terapiler yer …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir